Energiehub en groepstransportovereenkomst
Energiehub voor bedrijven: netcapaciteit delen met uw buren
Een energiehub is geen batterij en geen product dat u koopt. Het is een afspraak tussen bedrijven over hoe zij samen het net gebruiken, vastgelegd in één transportovereenkomst (Bron: ACM) met de netbeheerder en bewaakt door een sturingssysteem.
Krijgt u van de netbeheerder geen extra transportvermogen, dan kan een energiehub groeiruimte opleveren zonder dat het net zwaarder wordt belast. Of dat op uw terrein werkt, leest u af aan de kwartierwaarden van u en uw buren.
Wat is een energiehub
Een samenwerking, geen installatie.
Een energiehub is een samenwerking tussen bedrijven op één locatie die hun verbruik, opwek en opslag van elektriciteit op elkaar afstemmen, zodat zij samen minder transportcapaciteit nodig hebben dan ieder afzonderlijk. De juridische basis daarvoor is de groepstransportovereenkomst, die de ACM in december 2025 in de energiecodes heeft vastgelegd (Bron: ACM).
Energiehub
De deelnemers, de installaties en de afspraken die zij met elkaar maken. U kunt een energiehub niet kopen: u bouwt hem op met uw buren.
- Omvat: bedrijven achter hetzelfde deel van het net, gedeelde sturing en eventueel gedeelde opslag of laadinfrastructuur.
- Is niet: een batterij, een laadplein of een product van één leverancier.
Groepstransportovereenkomst (GTO)
Het contract met de netbeheerder dat de samenwerking op het net mogelijk maakt. De groep krijgt één gezamenlijk gecontracteerd transportvermogen en verdeelt dat onderling (Bron: ACM).
- Blijft per bedrijf: uw fysieke aansluiting en uw aansluitovereenkomst.
- Wordt gedeeld: het transportvermogen en de afspraken over wie wanneer vermogen vraagt.
Begrippen op deze pagina
Gecontracteerd transportvermogen (GTV): het vermogen dat u volgens uw contract maximaal van het net mag afnemen of invoeden.
Groepstransportvermogen: het GTV dat de netbeheerder aan de groep als geheel toekent.
Aansluitovereenkomst: het contract over uw fysieke aansluiting, dat per bedrijf blijft bestaan.
Energiemanagementsysteem (EMS): software die de gezamenlijke belasting meet en installaties bijstuurt voordat de groep over zijn vermogen gaat.
Gemachtigde: de partij die namens de groep het contract met de netbeheerder aangaat.
Herkenning
Wanneer een energiehub het onderzoeken waard is.
Een energiehub is geen standaardantwoord op netcongestie. Herkent u geen van deze situaties, dan is een energiehub waarschijnlijk niet uw eerste stap en kijkt u beter eerst naar uw eigen profiel.
- Afgewezen aanvraag: uw verzoek om meer transportvermogen is afgewezen of u staat op een wachtlijst, terwijl u wilt uitbreiden of elektrificeren.
- Pieken op vaste momenten: u zit regelmatig tegen uw gecontracteerd vermogen aan, maar alleen op bepaalde momenten van de dag of het jaar.
- Buren met een ander ritme: een koelhuis dat 's middags draait naast een bedrijf dat vooral 's ochtends vermogen vraagt.
- Zon die niet kan terugleveren: er ligt opwek op daken die stilvalt, terwijl een buurbedrijf op dat moment stroom afneemt.
- Losse plannen voor opslag of laden: meerdere bedrijven overwegen elk een eigen batterij of laadplein.
Werking
Gelijktijdigheid bepaalt de ruimte.
Elk bedrijf heeft zijn contract afgestemd op zijn eigen hoogste piek. Die pieken vallen zelden op hetzelfde kwartier. Bij een GTO kijkt de netbeheerder naar de gezamenlijke belasting van de groep, en die ligt vaak lager dan de optelsom van de individuele contracten. Bij deelname wordt uw aansluit- en transportovereenkomst gesplitst (Bron: Netbeheer Nederland | RVO): u houdt een eigen aansluitovereenkomst en wordt onderdeel van de transportovereenkomst van de groep.
Waarom de som van de contracten niet de groepspiek is
Fictieve waarden ter illustratie. Geen praktijkresultaat.
| Bedrijf | Eigen GTV | Eigen piek | Op groepspiek (di 10:15) |
|---|---|---|---|
| A (koelhuis) | 800 kW | 14:00 | 520 kW |
| B (metaalbewerking) | 500 kW | 10:15 | 500 kW |
| C (bakkerij) | 400 kW | 05:30 | 180 kW |
| D (logistiek, laden) | 300 kW | 18:00 | 90 kW |
| Totaal | 2.000 kW | 1.290 kW |
De vier contracten tellen op tot 2.000 kW. Het hoogste kwartier waarop de groep samen vermogen vraagt, ligt in dit voorbeeld op 1.290 kW. Het verschil is niet automatisch vrije ruimte: de netbeheerder bepaalt het groepstransportvermogen en kijkt daarbij ook naar het toekomstige netgebruik van de groep (Bron: ACM). Het laat wel zien waarom u zonder kwartierdata niets kunt zeggen.
Contract
Een groepstransportovereenkomst met de netbeheerder, aangevraagd door de groep.
Organisatie
Een juridische entiteit of gemachtigde die namens de groep optreedt, zoals een coöperatie of B.V.
Onderlinge afspraken
Een samenwerkingsovereenkomst over verdeling van vermogen, kosten, overschrijdingen, toetreding en uittreding.
Meting
Netbeheerders vragen per aansluiting een meetinrichting die met hoge frequentie meet (Bron: Enexis Netbeheer).
Sturing
Een EMS dat de groepsbelasting realtime volgt en installaties terugregelt voordat de groep over zijn vermogen gaat.
Flexibiliteit (optioneel)
Batterij, laadpalen, koeling of warmtepompen die u in tijd kunt verschuiven.
Voor wie
Past een energiehub bij uw situatie?
Kansrijke uitgangspositie
- Meerdere grootverbruikers op hetzelfde terrein of achter hetzelfde deel van het net.
- Verbruiksprofielen die op verschillende momenten pieken.
- Bereidheid om kwartierdata met elkaar te delen.
- Een samenwerking die meerdere jaren moet meegaan.
- Iemand die het proces wil trekken, of een parkmanagement dat dat doet.
- Deelnemers die de aansprakelijkheid onderling willen regelen.
Eerst een andere route
- Een bedrijf dat als enige op het terrein een netprobleem heeft.
- Buren die allemaal op hetzelfde moment draaien.
- Bedrijven die hun verbruiksdata niet willen delen.
- Een tijdelijke oplossing voor een paar maanden.
- Een groep waarin niemand eigenaar wil zijn van de afspraken.
- Deelnemers die geen enkel gezamenlijk risico willen dragen.
Keuze
Vier routes, elk met een eigen risico.
Een energiehub is één van de routes. De juiste keuze hangt af van uw profiel, uw buren en uw tijdpad. Per route staat wat hij oplost, waar hij van afhangt en wanneer wij hem afraden.
Energiehub met GTO
- Lost op: gedeelde ruimte door gespreide pieken.
- Afhankelijk van: buren en netbeheerder.
- Doorlooptijd: maanden, vooral door de afspraken tussen deelnemers.
- Grootste risico: een samenwerking die strandt of een deelnemer die uittreedt.
- Afraden als: uw profiel gelijk loopt met dat van uw buren.
Eigen batterij achter de meter
- Lost op: uw eigen pieken afvlakken.
- Afhankelijk van: vooral uzelf.
- Doorlooptijd: relatief kort, afhankelijk van levering en aansluiting.
- Grootste risico: een batterij die te klein of te groot is gekozen.
- Afraden als: uw piek structureel is en niet kort.
Flexibel transportrecht of CBC
- Lost op: meer ruimte in ruil voor beperkingen op bepaalde momenten.
- Afhankelijk van: het aanbod van de netbeheerder.
- Doorlooptijd: afhankelijk van de netbeheerder.
- Grootste risico: beperkingen die botsen met uw productieplanning.
- Afraden als: uw proces geen enkele onderbreking verdraagt.
Verzwaring aanvragen
- Lost op: structureel meer vermogen.
- Afhankelijk van: netbeheerder en netuitbreiding.
- Doorlooptijd: onzeker, vaak jaren.
- Grootste risico: groei die stilstaat.
- Afraden als: uw uitbreiding niet kan wachten.
Wat wij afraden
Eerst hardware kopen en daarna pas kijken of een groep ontstaat. Een batterij die voor één bedrijf is ontworpen, past zelden goed in een groepsprofiel. Begin met de data, dan de afspraken, dan pas de installaties.
Opbrengst en kosten
De waarde zit in groei die anders niet kan.
De opbrengst van een energiehub zit zelden alleen in een lagere energierekening. Meestal zit hij in een extra productielijn, laadpunten voor elektrisch transport of elektrificatie van warmte die zonder de hub niet op het net past.
- Uitbreiding die doorgaat: ook als een individuele aanvraag is afgewezen.
- Minder overschrijdingen: van uw eigen contract, doordat de groep pieken opvangt.
- Gedeelde investeringen: één batterij of laadplein in plaats van meerdere losse.
- Eigen tariefstructuur: de GTO kent aangepaste transporttarieven (Bron: Netbeheer Nederland | RVO).
- Instappen zonder eigen capaciteit: als de groep dat toestaat, met behoud van uw wachtlijstpositie (Bron: Enexis Netbeheer), in ieder geval bij één netbeheerder.
Eenmalige kosten
Analyse van kwartierdata en vooroverleg met de netbeheerder, oprichting van de entiteit en de samenwerkingsovereenkomst, meetinrichtingen voor zover nog niet aanwezig, en het EMS inclusief koppeling met installaties.
Doorlopende kosten
Monitoring, administratie en de verdeling van groepskosten. Daarbij eventueel de exploitatie van een gezamenlijke batterij of laadinfrastructuur.
Aansprakelijkheid
In het voorstel waarop de GTO is gebaseerd, zijn de gemachtigde en alle deelnemers hoofdelijk aansprakelijk (Bron: Netbeheer Nederland | RVO) voor schade door niet-naleving. Verzekeren mag, de hoofdelijkheid blijft. Leg daarom vooraf vast wie wat betaalt.
Wat wij in uw businesscase doorrekenen
De waarde van de uitbreiding die de hub mogelijk maakt, de eenmalige kosten, een eventuele gezamenlijke investering en de jaarlijkse beheerkosten. De terugverdientijd rekenen we per deelnemer uit, niet als gemiddelde over de groep.
Afhankelijk van de installaties kunnen regelingen zoals de EIA of regionale fondsen van toepassing zijn. We brengen in kaart welke regelingen op uw situatie passen. Bedragen en percentages wijzigen jaarlijks, dus die rekenen we per project door.
Onze werkwijze
In vijf stappen naar een werkende energiehub.
Netbeheerders hebben samen met ondernemers en adviseurs een eigen stappenplan voor energiehubs (Bron: Enexis Netbeheer) gepubliceerd. Onze aanpak volgt dezelfde logica, met per stap een helder beslismoment. Power Consultancy Group verkoopt geen hardware, batterijen of software, dus de keuze voor een route valt niet samen met een verkoopbelang.
Verkennen
Wie loopt op het terrein tegen dezelfde grens aan en wie wil het proces trekken?
U: buren of parkmanagement benaderen.
Wij: het eerste gesprek begeleiden.
Beslismoment: genoeg draagvlak om data te delen?
Analyseren
Twaalf maanden kwartierwaarden over elkaar, vergelijking met alternatieven en vooroverleg met de netbeheerder.
U: toestemming voor data en groeiplannen delen.
Wij: de piekprofielscan voor alle aansluitingen.
Beslismoment: is de hub de beste route?
Organiseren en contracteren
Rechtsvorm kiezen en afspraken vastleggen over verdeling, overschrijding, toetreding en uittreding. Daarna de GTO aanvragen.
U: meebeslissen en tekenen.
Wij: afspraken structureren, met een jurist uitwerken en de aanvraag voorbereiden.
Beslismoment: tekenen alle deelnemers?
Ontwerpen en inkopen
Bepalen welke sturing en installaties nodig zijn, en die uitvragen op totale kosten over de levensduur.
U: aangeven wat bij u stuurbaar is.
Wij: programma van eisen en offertevergelijking.
Beslismoment: welke leverancier en configuratie?
Inregelen en beheren
Testperiode op het werkelijke gedrag van de groep, daarna monitoring en periodieke herijking.
U: afwijkingen in uw proces tijdig melden.
Wij: de inregeling begeleiden en de afspraken periodiek toetsen.
Beslismoment: klaar voor extra deelnemers of opslag?
Rolverdeling
Wat u aanlevert en wat wij overnemen.
Uw inbreng
- Toestemming voor het opvragen van kwartierdata per aansluiting.
- Uw groei- en investeringsplannen voor de komende jaren.
- Contact met uw buren of uw parkmanagement.
- Informatie over welke installaties stuurbaar zijn.
- Een besluit per beslismoment.
Ons werk
- Analyse van gelijktijdigheid en groepspiek.
- Vergelijking van de hub met de alternatieven.
- Vooroverleg en aanvraag bij de netbeheerder.
- Structuur van de samenwerkingsovereenkomst.
- Programma van eisen en uitvraag voor EMS en opslag.
Veelgestelde vragen
Wat bedrijven ons vragen over energiehubs.
Een energiehub is de samenwerking tussen bedrijven die hun verbruik, opwek en opslag op elkaar afstemmen. De groepstransportovereenkomst is het contract met de netbeheerder dat die samenwerking op het net mogelijk maakt. De groep krijgt één gezamenlijk transportvermogen, dat de deelnemers onderling verdelen. Zonder GTO kunt u wel samenwerken, maar blijft ieder bedrijf gebonden aan zijn eigen contract.
Ja. U houdt uw eigen fysieke aansluiting en uw eigen aansluitovereenkomst met de netbeheerder. Alleen het transportdeel wordt samen met de andere deelnemers geregeld. Treedt u uit, dan zet de netbeheerder dat weer om naar een individuele overeenkomst.
In het voorstel waarop de GTO is gebaseerd, zijn alle deelnemers en de gemachtigde hoofdelijk aansprakelijk voor schade door niet-naleving. U mag dat risico verzekeren of bij een derde onderbrengen, maar de hoofdelijkheid blijft staan. Leg daarom vooraf vast wie wat betaalt en richt het EMS zo in dat overschrijding wordt voorkomen.
Een vertrekkend bedrijf kan een deel van het groepsvermogen meenemen, als de groep daar vooraf afspraken over heeft vastgelegd en de netbeheerder die verdeling toetst. Leg daarom bij de start al vast hoe het vermogen wordt verdeeld bij uittreding, en onder welke voorwaarden nieuwe bedrijven kunnen toetreden.
Netbeheerders mogen een groepstransportovereenkomst aanbieden sinds de ACM de energiecodes in december 2025 heeft aangepast. Vanaf 1 januari 2027 zijn ze daartoe verplicht. Het aanbod en de voorwaarden kunnen per netbeheerder verschillen, dus vooroverleg over uw locatie is altijd een vroege stap.
Niet per definitie. Soms is de spreiding tussen de profielen van de deelnemers al groot genoeg en volstaat sturing van bestaande installaties zoals koeling of laadpalen. Een gezamenlijke batterij wordt pas logisch als de analyse laat zien dat sturing alleen niet genoeg ruimte oplevert.
Bronnen en herziening
ACM, Codebesluit groepstransportovereenkomst, december 2025. ACM, nieuwsbericht over de aanvraag van groepstransportovereenkomsten, 19 december 2025. Staatscourant 2025, 43262. Netbeheer Nederland, codewijzigingsvoorstel groepstransportovereenkomst, 24 oktober 2024. RVO, rapport Aansprakelijkheid bij energiehubs, 25 augustus 2025. Enexis Netbeheer, informatiepagina groepstransportovereenkomst.
Laatst herzien: [DATUM]. Volgende herziening uiterlijk 1 januari 2027.
Contact
Laat het gezamenlijke piekprofiel doorrekenen.
Twaalf maanden kwartierwaarden van u en uw buren zijn genoeg om te zien waar de ruimte zit, en waar niet. De uitkomst is een analyse met een aanbevolen route, geen offerte voor apparatuur.