Sector: Mestverwerking en co-vergisting

Energie en netcapaciteit voor mestverwerking en co-vergisting: van massabalans tot netroute

Biogasopbrengst, WKK of groen gas, indamping, strippen en netcongestie beïnvloeden elkaar. PCG maakt van losse technieken één onderbouwde energie- en investeringsstrategie, zonder vergisters of WKK's te verkopen.

Onafhankelijk advies. PCG verkoopt geen installaties en heeft geen belang bij leveranciers. Onderbouwd met geverifieerde sectorkengetallen.

Herkenning

Herkenbaar in uw bedrijf?

U heeft meststromen en co-substraten, maar nog geen gevalideerde massa-, gas- en energiebalans.

U twijfelt tussen monomestvergisting, co-vergisting, WKK, groen gas of een hybride route.

U heeft restwarmte, maar indamping, strippen of droging vragen op andere momenten of temperaturen warmte.

De netaansluiting is te klein voor WKK-teruglevering, compressie of elektrificatie van proceswarmte.

SDE++, vergunningen, mestwetgeving en afzetcontracten zijn onderling afhankelijk.

Uw financier vraagt om een robuuste businesscase voor een project met een levensduur van 10 tot 20 jaar.

Profiel

Energieprofiel van mestverwerking en vergisting

Profieltype: continu, met invoeding én afname.

Mestverwerking combineert biologische gasproductie met elektriciteits- en warmte-intensieve verwerking: pompen, roerwerken, scheiding, vergisterverwarming, luchtbehandeling, indamping, strippen en droging.

De kernrekeneenheid is niet alleen ton mest. Voor vergisting telt kg organische stof (OS), Nm³ biogas en Nm³ methaan. Voor verwerking telt ton verdampt water en kg teruggewonnen stikstof.

Feit

Rundermest levert gemiddeld circa 0,17 m³ methaan per kg OS, varkensmest circa 0,29 m³¹.

Feit

Biogasopbrengst uit varkensmest ligt indicatief tussen 10 en 35 m³ per ton verse mest².

Feit

Biomethaan heeft een energie-inhoud van circa 36 MJ per Nm³³.

Feit

Een historische referentie noemt voor indamping circa 24 m³ aardgas en 72 kWh per ton ingaande mest⁵.

Proces

Energiedrager

Flexibiliteit

Kritische grens

Vergisting en roerwerken

Elektriciteit, warmte

Laag tot middel

Biologische stabiliteit

WKK

Biogas, levert stroom en warmte

Middel

Terugleverlimiet en warmteafzet

Groengasopwerking en compressie

Elektriciteit

Middel

Gasnet en invoedingspunt

Indamping en droging

Warmte, elektriciteit

Middel via buffer

Eindproduct en emissies

Strippen

Warmte, chemie

Middel

Ammoniakconcentratie en afzet

Netcongestie

Netcongestie: uw installatie is afnemer én producent

Een WKK levert terug, groengascompressie en indamping vragen stroom, en warmtepompen of e-boilers vergroten mogelijk de GTV-behoefte. Daardoor kan een knelpunt aan afname- of invoedingskant uw hele route bepalen.

De landelijke capaciteitskaart toont indicatief beschikbare capaciteit voor afname en teruglevering. Voor een projectbesluit is een locatiespecifieke toets bij de netbeheerder nodig.

Wat PCG eerst controleert

1. Hoeveel vermogen neemt uw bedrijf per kwartier af, en hoeveel levert het terug?

2. Welke processen veroorzaken de pieken: WKK-teruglevering, compressie, indamping of pompen?

3. Welk transportvermogen (GTV) is gecontracteerd, en wat is lokaal nog beschikbaar?

4. Welke processen kunnen zonder kwaliteitsrisico worden gestuurd, gebufferd of verschoven?

5. Is procesoptimalisatie, EMS, batterij, flexcontract, netuitbreiding of een energiehub de meest robuuste route?

Let op: een batterij maakt geen structurele netcapaciteit

Een batterij kan korte pieken afvlakken of energie verschuiven. Maar als uw proces langdurig meer vermogen vraagt dan uw contract of aansluiting toelaat, lost een batterij dat niet op. Eerst moeten kwartierprofiel, GTV, kritische lasten, brandveiligheid, verzekering en aansturing samen kloppen.

Rekenvoorbeeld

Rekenvoorbeeld: regionale co-vergister met warmteoverschot en netbeperking

Voorbeeldscenario, geen gerealiseerde PCG-case en geen besparingsbelofte.

Uitgangssituatie

Een initiatief met mest, co-substraten en regionale afzet wil biogas produceren, nutriënten terugwinnen en warmte benutten.

Aanleiding

De financier wil een robuuste businesscase voor de komende 15 jaar.

Knelpunt

De beoogde locatie heeft beperkte teruglevercapaciteit voor een WKK en onvoldoende afnamecapaciteit voor elektrificatie.

Routes om te onderzoeken

1. Groen gas in plaats van WKK, als het gasnet toegankelijk is.

2. WKK-restwarmte met buffer voor indamping en strippen.

3. Energiehub of GTO met buren voor gedeelde netruimte.

Eerst uit te zoeken

Massa- en mestbalans, OS- en droge-stofgehaltes, gasbalans en de netstatus voor afname en invoeding.

Uitkomst als bandbreedte

Een scenariovergelijking op gasbalans, netuitvoerbaarheid, SDE++-categorie en bankability.

Beslisprincipe

De massabalans is leidend. Techniek volgt pas daarna.

Wilt u weten welke combinatie van vergisting, mestverwerking, warmtebenutting en netstrategie op uw locatie uitvoerbaar is?

Laat uw massabalans doorrekenen

Routes

Routes voor mestverwerking en co-vergisting

Start met de massabalans en het gaspotentieel. Daarna volgen de keuze tussen WKK en groen gas, warmtebenutting en netstrategie.

Route 1: Massabalans, OS-analyse en gaspotentieel

De basis voor schaal, vergisterontwerp, SDE++-aanvraag en de keuze tussen WKK en groen gas.

Logisch als: u een nieuw project of opschaling voorbereidt.

Eerst terughoudend als: nooit: zonder massabalans is elke businesscase onbetrouwbaar.

Business case en scenario's →

Route 2: WKK of groengasopwerking

WKK koppelt biogas aan elektriciteitsmarkt en warmteafzet. Groen gas is relevant als het elektriciteitsnet beperkt is of lokale warmtevraag ontbreekt.

Logisch als: u netruimte, gasnettoegang en warmteafzet naast elkaar kunt leggen.

Eerst terughoudend als: de terugleverlimiet of gasnettoegang niet is getoetst.

Netaansluiting management →

Route 3: Warmtebuffer en restwarmte voor indamping en strippen

WKK- en proceswarmte benutten voor vergisterverwarming, strippen of indamping. Een buffer koppelt aanbod en vraag los.

Logisch als: temperatuur, hoeveelheid en timing aansluiten.

Eerst terughoudend als: de warmtevraag op andere momenten valt zonder bufferruimte.

Warmteterugwinning →

Route 4: Energiehub, GTO en EMS

Regionale meststromen en gedeelde netknelpunten vragen vaak een collectieve oplossing. Een EMS stuurt WKK, opwerking, pompen en buffers binnen het netcontract.

Logisch als: meerdere partijen in één gebied netruimte zoeken.

Eerst terughoudend als: governance en meetinrichting ontbreken.

Energiehubs →

Wat we hier meestal afraden: Techniek kiezen voordat de massabalans gevalideerd is

Een vergister of indamper gedimensioneerd op aannames over mestvolume en OS-gehalte leidt tot overcapaciteit of tekort aan gas. Valideer eerst de meststromen, contracten en afzet.

Kiezen

Welke route past bij uw situatie?

Als dit bij uw project speelt

Begin dan bij

Verder lezen

U weet nog niet hoeveel gas uw meststromen opleveren

Route 1: Massabalans

Business case →

U twijfelt tussen WKK en groen gas

Route 2: WKK of groen gas

Netaansluiting →

Uw WKK-warmte wordt niet benut

Route 3: Warmtebuffer

Warmteterugwinning →

Meerdere partijen delen hetzelfde netknelpunt

Route 4: Energiehub

Energiehubs →

Kengetallen

Rekenen in kg OS, Nm³ methaan, ton verdampt water én kW-piek

Indicatieve ranges uit literatuur zijn een eerste toets. Voor ontwerp en financiering vervangt PCG ze altijd door uw eigen mest- en procesdata.

Kengetal

Eenheid

Waarom het telt

Methaanopbrengst rundermest

m³ CH₄/kg OS

Circa 0,17¹.

Methaanopbrengst varkensmest

m³ CH₄/kg OS

Circa 0,29¹.

Biogasopbrengst varkensmest

m³/ton verse mest

10 tot 35, indicatief².

Warmtevraag stripper

kWh/ton

Circa 48 in een specifieke studie⁴.

Drogers

kWh/ton verdampt water

25 tot 100, afhankelijk van techniek⁵.

Piekvermogen

kW of MW

Afname en invoeding; nodig voor GTV en netaanvraag.

Methaanslip

% van methaanproductie

Cruciaal voor klimaatprestatie; bedrijfsspecifiek.

Sectorwaarden zijn context, geen ontwerpwaarde. Investeringen, besparingen en terugverdientijden moeten per locatie, procesprofiel, netcontract en actuele marktcondities worden doorgerekend.

Subsidies en compliance

Subsidies, regelgeving en compliance

Regeling of regel

Wanneer relevant

Eerst toetsen

SDE++

Kernregeling voor hernieuwbaar gas en warmte uit vergisting.

Categorie, basisbedrag en actuele voorwaarden.

Monomestvergisting

Uitsluitend dierlijke mest, eerder in drie vermogenscategorieën⁶.

Actuele categorieën vóór ontwerpbesluit.

DEI+

Voor innovatieve demonstratie- en pilotprojecten.

Openstelling en innovatiekarakter.

EIA

Voor energielijsttechnieken en warmteterugwinning.

Actuele lijst en technische eisen.

Flex-e

Als regelbare procesbelasting netcongestie aantoonbaar vermindert.

Netgebied en voorwaarden.

Vergunning en PGS 37-1

Geur, stikstof, externe veiligheid, gasinvoeding en batterijopslag.

Omgevingsplan en verzekerbaarheid.

Regelingen, plafonds en voorwaarden wijzigen. Toets altijd de actuele officiële publicatie voordat u bestelt, contracteert of aanvraagt.

Vragen

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen monomestvergisting, co-vergisting en allesvergisting?

Monomestvergisting gebruikt alleen dierlijke mest. Co-vergisting combineert mest met toegestane co-substraten. Allesvergisting verwerkt bredere biomassa. Subsidie-, meststoffen- en vergunningregels verschillen per route.

Is WKK of groen gas aantrekkelijker?

Dat hangt af van lokale warmtevraag, ruimte voor elektriciteitsinvoeding, gasnettoegang, opwerkingskosten, SDE++-voorwaarden en energieprijzen.

Hoeveel methaan levert rundermest op?

WUR-gegevens noemen gemiddeld circa 0,17 m³ methaan per kg organische stof voor rundermest en 0,29 m³ voor varkensmest¹.

Kan restwarmte uit een WKK een indamper of stripper voeden?

Soms. De vraag is of temperatuur, hoeveelheid en timing aansluiten op de procesvraag. Een buffer of warmtepomp kan nodig zijn.

Is batterijopslag een oplossing voor een volle aansluiting?

Een batterij kan korte pieken en teruglevering beheersen, maar maakt geen structureel transportvermogen. Toets dit op kwartierdata en contractvoorwaarden.

Welke regeling is het belangrijkst?

De SDE++ is de kernregeling voor hernieuwbaar gas en warmte. Controleer altijd de actuele categorieën, zeker bij monomestvergisting⁶.

Staat uw vraag er niet bij? Leg hem voor aan een onafhankelijke adviseur.

Plan een gesprek

Verwant

Gerelateerde oplossingen en dossiers

Energie op het melkveebedrijf →

Melkkoeling, PV en netcongestie op het erf.

Energiehubs en groepstransport →

Collectief netvermogen delen in het buitengebied.

Business case en scenario's →

Financiële modellering van energieprojecten.

Bronnen

Bronnen bij deze pagina

Nr.

Waarde

Bron

Meetperiode

1

Methaan: rundermest 0,17 en varkensmest 0,29 m³ per kg OS

WUR, methaanpotentieel dierlijke mest

historisch

2

Biogas varkensmest 10 tot 35 m³ per ton verse mest

VITO/EMIS, Biogasbehandeling

historisch

3

Energie-inhoud biomethaan circa 36 MJ/Nm³

ILVO, Productiepotentieel biomethaan

historisch

4

Warmtevraag stripper circa 48 kWh per ton

WUR, studie strippen

2024

5

Indamping 24 m³ gas en 72 kWh per ton; drogers 25 tot 100 kWh/ton verdampt water

WUR, mestverwerking energiegebruik

historisch

6

Monomestvergisting in drie vermogenscategorieën

RVO, Brochure SDE++ 2024

2024

Contact

Maak van mestverwerking een aantoonbaar energie- en klimaatproject

Wilt u biogas, groen gas, WKK, nutriëntenwinning of proceswarmte combineren met een realistische net- en subsidieaanpak? PCG structureert uw project onafhankelijk, van massabalans tot realisatie.

Wat u meeneemt

• Overzicht van mestsoorten, tonnages en co-substraten.

• Beschikbare analyses van OS, droge stof en nutriënten.

• Uw netaansluiting en eventuele terugleverbeperking.

• Afzetcontracten en vergunningsstatus.