Sector: Scheepvaart en kadelocaties

Energiebeheer in de scheepvaart: walstroom en koeling aan de kade zonder netprobleem

Walstroom, reefercontainers, koelinstallaties, werkplaats en laadinfra maken uw kadelocatie afhankelijk van één factor: beschikbaar transportvermogen op het juiste moment. PCG brengt scheepsaanlopen, koeling, pieken en netcontract samen in één onafhankelijke route.

Onafhankelijk advies. PCG verkoopt geen installaties en heeft geen belang bij leveranciers. Onderbouwd met geverifieerde sectorkengetallen.

Herkenning

Herkenbaar in uw bedrijf?

U wilt walstroom aanbieden, maar weet niet of uw aansluiting en gecontracteerd transportvermogen (GTV) dat aankunnen.

Reefers en koelinstallaties draaien continu, terwijl walstroom en overslag op dezelfde momenten pieken.

U wilt elektrisch materieel, laadinfra of een warmtepomp toevoegen, maar de netbeheerder meldt een wachtrij.

Uw verbruik staat op de jaarfactuur, niet uitgesplitst naar aanlopen, reefers, koeling, kranen of laden.

Een koelinstallatie nadert einde levensduur, met F-gassen, veiligheid en continuïteit tegelijk op tafel.

Klanten, financiers of aanbestedingen vragen onderbouwde CO₂-data of een verduurzamingsroute.

Profiel

Energieprofiel van scheepvaart- en kadelocaties

Profieltype: mobiliteit, laden en terminals, met walstroom en reefers als samenvallende pieken.

Een kadelocatie heeft zelden één dominant proces. Walstroom, overslag, reefers, koel- en vriesopslag, werkplaats, gebouwen en laadinfra vragen elk op hun eigen moment vermogen.

De doorslaggevende vraag is wanneer processen tegelijk vragen. Een schip dat aanmeert en walstroom afneemt terwijl reefers vol draaien en materieel laadt, bepaalt de piek. Een generiek verbruik per aanloop is daarom geen bruikbare benchmark.

Feit

RVO adviseert bij walstroom eerst te controleren of extra elektriciteitsgebruik in de regio door netcongestie wordt beperkt¹.

Feit

Vanaf 2030 raakt de AFIR-verplichting walstroom voor relevante grote schepen in relevante havens¹.

Feit

TenneT onderscheidt beschikbare transportcapaciteit voor afname en voor invoeding³.

Feit

Bij Flex-e-maatregelen vanaf 100 kW flexibel vermogen is onder meer een congestiemanagementcontract nodig².

Proces

Energiedrager

Flexibiliteit

Kritische grens

Walstroom tijdens ligduur

Elektriciteit

Laag

Scheepsveiligheid en compatibiliteit

Reefercontainers

Elektriciteit

Laag tot beperkt

Temperatuurintegriteit

Koel- en vriesopslag

Elektriciteit

Laag tot middel

HACCP en productkwaliteit

Overslag en kranen

Elektriciteit of diesel

Laag tot middel

Tijdige afhandeling

Laadinfrastructuur

Elektriciteit

Middel tot hoog

Laadvensters materieel

Netcongestie

Netcongestie: walstroom, koeling en elektrificatie

Een jaarlijkse kWh-waarde zegt niet of er op een bepaald kwartier transportcapaciteit is. De piek ontstaat door de combinatie van walstroom, reefers, koeling, kranen en laden.

Technisch haalbaar betekent dat een walstroominstallatie goed functioneert. Nethaalbaar betekent dat de afnamecapaciteit er ook contractueel en fysiek is. Die twee worden bij PCG apart beoordeeld.

Wat PCG eerst controleert

1. Welke EAN-codes, aansluitingen, ATO's en GTV's horen bij de locatie?

2. Wat zijn de werkelijke kwartierpieken over minimaal twaalf maanden?

3. Welke processen veroorzaken die pieken: walstroom, reefers, koeling, kranen of laden?

4. Welke lasten komen erbij door walstroom, koelvervanging, laadinfra of warmtepompen?

5. Welke ruimte is er voor buffering, laadsturing of niet-firm transport zonder afhandeling te verstoren?

Let op: een batterij maakt geen structurele netcapaciteit

Een batterij kan pieken begrenzen of kritische lasten ondersteunen, maar de rol moet eerst worden vastgelegd. Walstroom voor een schip met lange ligduur vraagt langdurig vermogen, geen korte buffer.

Rekenvoorbeeld

Rekenvoorbeeld: walstroom toevoegen zonder ongecontroleerde piek

Voorbeeldscenario, geen gerealiseerde PCG-case en geen besparingsbelofte.

Uitgangssituatie

Een terminal wil walstroom aanbieden en verwacht groei in reeferaansluitingen en elektrisch terminalmaterieel.

Aanleiding

AFIR-verplichting richting 2030 en vragen van rederijen.

Knelpunt

Walstroom, reefers en laden vallen samen bij aanloop. Het bestaande GTV laat de volledige walstroomcapaciteit niet toe.

Routes om te onderzoeken

1. Bestaande pieken reduceren en koelproductie afstemmen.

2. Laadsturing voor terminalmaterieel rond aanlopen.

3. Walstroomcapaciteit faseren of een alternatief transportcontract.

Eerst uit te zoeken

Kwartierdata, ATO en GTV, aanloop- en ligduurpatroon, reeferprofielen en laadvensters.

Uitkomst als bandbreedte

Een gefaseerde walstroomroute binnen de netruimte, met opslag alleen als onderdeel van een gevalideerde piekstrategie. Effecten worden per locatie doorgerekend.

Beslisprincipe

Scheepsveiligheid en reefercontinuïteit gaan voor energiesturing.

Wilt u weten hoeveel walstroomvermogen er op uw kade past?

Laat uw laad- en aansluitcapaciteit doorrekenen

Routes

Routes voor scheepvaart en kadelocaties

Eerst meten per proces. Daarna sturen, dan aansluiting en contract, en pas dan opslag.

Route 1: Meten per aanloop, reefercluster en proces

Walstroom, reefers, koeling en laden apart meten en koppelen aan aanlopen en ligduur.

Logisch als: u alleen een jaarfactuur heeft.

Eerst terughoudend als: EAN-structuur en meetpunten ontbreken.

Meten en verbruiksdata →

Route 2: EMS voor walstroom, koeling en laden

Een EMS prioriteert walstroom en reefers en schuift laden naar ruimte in het profiel.

Logisch als: laden en koeling verschuifbaar zijn.

Eerst terughoudend als: kritische lasten niet zijn vastgelegd.

EMS & Aansturing →

Route 3: Aansluitmanagement en walstroomfasering

GTV, netuitbreiding en fasering van walstroomcapaciteit op elkaar afstemmen.

Logisch als: walstroom of elektrificatie gepland staat.

Eerst terughoudend als: de kwartierpiek nog niet is verklaard.

Netaansluiting →

Route 4: Batterij voor korte pieken

Een batterij vangt korte kraan- of laadpieken op, met reserve voor kritische lasten.

Logisch als: pieken kort en voorspelbaar zijn.

Eerst terughoudend als: de piek door langdurige walstroom komt.

BESS →

Wat we hier meestal afraden: Walstroom bestellen voordat ATO, GTV en piek bekend zijn

Een walstroominstallatie die niet op vol vermogen kan draaien, levert geen emissiewinst en maakt de afhandeling onzeker. Toets eerst de netpositie.

Kiezen

Welke route past bij uw situatie?

Als dit op uw bedrijf speelt

Begin dan bij

Verder lezen

U heeft geen uitsplitsing per proces

Route 1: Meten

Meten en verbruiksdata →

Laden en koeling pieken samen

Route 2: EMS

EMS & Aansturing →

Walstroom moet richting 2030 beschikbaar zijn

Route 3: Aansluiting

Netaansluiting →

Korte kraan- of laadpieken raken het GTV

Route 4: Batterij

BESS →

Kengetallen

Rekenen in kWh per aanloop, ligplaats en kW-piek

Voor walstroom is kWh per scheepsaanloop logischer dan een sectorgemiddelde. Voor reefers telt energie per aansluiting en ligduur. De kW-piek bepaalt de ruimte.

Kengetal

Eenheid

Waarom het telt

Walstroom

kWh per scheepsaanloop

Verbindt energie aan bezoek en ligduur.

Walstroom

kW per ligplaats

Nodig voor aansluiting en gelijktijdigheid.

Reefers

kWh per aansluiting per ligduur

Onderbouwt koelbelasting.

Restwarmte

kWh thermisch per jaar

Toetst benutting van condensorwarmte.

Netaansluiting

kW-piek en GTV

Bepaalt ruimte voor walstroom en laden.

Sectorwaarden zijn context, geen ontwerpwaarde. Investeringen, besparingen en terugverdientijden moeten per locatie, procesprofiel, netcontract en actuele marktcondities worden doorgerekend.

Subsidies en compliance

Subsidies, regelgeving en compliance

Regeling of regel

Wanneer relevant

Eerst toetsen

Flex-e

Als congestie groei belemmert en flexibiliteit mogelijk lijkt².

Aansluitgrootte en openstelling.

Walstroomregelingen

Bij walstroom in Nederlandse zeehavens¹.

Regeling, cofinanciering en voorwaarden.

AFIR

Bij relevante zeehavens en scheepstypen¹.

Toepassingsscope per terminal.

FuelEU Maritime

Bij relevante schepen en de kade-interface.

Planning vanaf 2030.

EIA

Voor investeringen op de actuele Energielijst⁵.

Meldtermijn en investeringsmoment.

F-gassenverordening

Bij koelassets en vervanging⁴.

Koelmiddel, GWP en onderhoud.

Regelingen, plafonds en voorwaarden wijzigen. Toets altijd de actuele officiële publicatie voordat u bestelt, contracteert of aanvraagt.

Vragen

Veelgestelde vragen

Kan een batterij netcongestie oplossen?

Niet automatisch. Een batterij kan pieken begrenzen of kritische lasten ondersteunen, maar maakt geen structurele transportcapaciteit.

Wanneer moeten wij walstroom aanbieden?

Voor relevante grote schepen in relevante havens vanaf 2030 onder AFIR¹. Toepassing verschilt per terminal en scheepstype.

Hoeveel vermogen vraagt walstroom?

Dat verschilt per schip, ligplaats en ligduur. Meet of modelleer per aanloop en tel de gelijktijdigheid met reefers en laden mee.

Kunnen reefers flexibel worden ingezet?

Beperkt. Temperatuurintegriteit en klantvoorwaarden gaan voor. Koelopslag met thermische massa biedt meer ruimte.

Wat doe ik met condensorwarmte van de koeling?

Benutten voor gebouwen, sanitair of proceswater, als die vraag gelijktijdig is.

Welke regelingen zijn relevant?

Flex-e, walstroomregelingen en EIA, afhankelijk van project en openstelling. Toets altijd de actuele voorwaarden.

Staat uw vraag er niet bij? Leg hem voor aan een onafhankelijke adviseur.

Plan een gesprek

Verwant

Gerelateerde oplossingen en dossiers

Laadpleinen →

Laadvermogen inpassen binnen uw aansluiting.

Wet en regelgeving →

Regels voor installaties, opslag en koudemiddelen.

Zakelijke subsidies en fiscale regelingen →

EIA, MIA/Vamil, SDE++ en andere regelingen toetsen.

Bronnen

Bronnen bij deze pagina

Nr.

Feit

Titel

Auteur

Publicatie

1

Walstroom: netcongestie eerst toetsen; AFIR vanaf 2030 (meetperiode 2026)

Verduurzamen walzijde

RVO

[te verifiëren]

2

Flex-e; CMC bij 100 kW of meer (meetperiode 2026)

Flex-e

RVO

[te verifiëren]

3

Afname en invoeding apart (actueel)

Netcapaciteitskaart

TenneT

[te verifiëren]

4

F-gassenverordening (meetperiode 2024)

Verordening (EU) 2024/573 (F-gassenverordening)

Europees Parlement en Raad van de EU

2024

5

EIA voor ondernemers (meetperiode 2026)

Energie-investeringsaftrek

RVO

[te verifiëren]

Contact

Energie mag uw kade en afhandeling niet beperken

Walstroom aanbieden, koeling vervangen of materieel elektrificeren zonder vast te lopen op uw aansluiting. PCG helpt u de route te kiezen die op uw locatie uitvoerbaar is.

Wat u meeneemt

• Kwartierwaarden per EAN.

• Aanloop- en ligduurgegevens.

• Uw GTV en transportovereenkomst.

• Plannen voor walstroom, koeling en laden.