Flexcontracten en netcongestie
Flexibel transportcontract: welke beperking kan uw proces dragen in ruil voor netruimte?
Met een flexibel transportcontract krijgt u netruimte die de netbeheerder op bepaalde momenten mag beperken. U ruilt zekerheid op een deel van de uren tegen vermogen dat er anders nog jaren niet is.
Of dat werkt, bepaalt niet het contract maar uw proces: wat moet er draaien op de momenten dat het net vol zit? Dat leest u af aan twaalf maanden kwartierwaarden. De route wordt ook op grote schaal ingezet: TenneT stelde op het hoogspanningsnet 9,1 GW transportvermogen buiten de piekuren beschikbaar via flexibele contracten (Bron: TenneT).
Wat is een flexcontract
Meer netruimte, minder zekerheid op vaste momenten.
Een flexibel transportcontract is een afspraak met de netbeheerder waarin u transportvermogen krijgt dat niet op elk moment gegarandeerd is. In ruil daarvoor mag de netbeheerder uw vermogen beperken: een deel van de uren, buiten vaste tijdvakken of op afroep. Het doel is ruimte op korte termijn: uitbreiden of elektrificeren terwijl netverzwaring op zich laat wachten. Er zijn drie vormen, elk met een eigen soort beperking.
Tijdsduurgebonden transportrecht (TDTR)
U krijgt transportvermogen dat in een beperkt deel van het jaar niet beschikbaar hoeft te zijn. De netbeheerder garandeert transport voor ten minste 85% van de uren in een jaar (Bron: ENTSO-E).
- Past bij: processen die een deel van de uren zonder dit vermogen kunnen.
- Past niet bij: vermogen dat op elk uur beschikbaar moet zijn.
Tijdsblokgebonden transportrecht (TBTR)
U krijgt transportvermogen alleen binnen vaste tijdvakken, bijvoorbeeld ’s nachts. Daar staat een korting tot 75% op de capaciteitstarieven tegenover (Bron: ACM).
- Past bij: verbruik dat u naar vaste uren kunt verplaatsen, zoals laden of koelen op voorraad.
- Past niet bij: vraag die overdag piekt en niet te verschuiven is.
Capaciteitsbeperkend contract (CBC)
U stelt vermogen beschikbaar dat de netbeheerder bij congestie mag beperken, tegen een vergoeding. Hoogte en voorwaarden volgen uit het aanbod van uw netbeheerder, niet uit een vast tarief.
- Past bij: vermogen dat u op afroep snel kunt terugregelen.
- Past niet bij: een proces dat bij een afroep stilvalt.
Begrippen op deze pagina
Gecontracteerd transportvermogen (GTV): het vermogen dat u volgens uw contract maximaal van het net mag afnemen of invoeden.
Non-firm transportrecht: transportvermogen dat niet op elk moment gegarandeerd is. Verzamelnaam voor de flexibele vormen.
Tijdsduurgebonden transportrecht (TDTR): vermogen dat een beperkt deel van de uren mag worden ingeperkt.
Tijdsblokgebonden transportrecht (TBTR): vermogen dat alleen binnen vaste tijdvakken beschikbaar is.
Capaciteitsbeperkend contract (CBC): vermogen dat u op afroep terugregelt, tegen een vergoeding.
Congestiemanagement: de manier waarop de netbeheerder schaarse netruimte verdeelt, onder meer door gebruikers te vragen hun vermogen tijdelijk aan te passen.
Energiemanagementsysteem (EMS): software die de belasting meet en installaties bijstuurt binnen de afspraken uit uw contract.
Batterij-energieopslagsysteem (BESS): een batterij met omvormer en besturing, geplaatst achter uw meter.
Herkenning
Wanneer een flexcontract het onderzoeken waard is.
Een flexcontract loont als u netruimte nodig hebt die er nu niet is, en een deel van uw vermogen kan wachten. Herkent u geen van deze situaties, dan zit uw vraag waarschijnlijk ergens anders.
- Wachtlijst: u wacht op extra transportvermogen en wilt intussen niet stilstaan.
- Elektrificatie gepland: een warmtepomp, e-boiler of laadplein past niet binnen uw huidige contract.
- Stuurbaar vermogen: koeling, e-boilers of laadpunten kunnen tijdelijk minder vragen zonder dat uw product eronder lijdt.
- Verbruik op vaste uren: een deel van uw vraag kan structureel naar de nacht of de daluren.
- Batterij gepland of aanwezig: bedrijven met een batterij die congestie verzacht, kunnen voorrang krijgen bij het toewijzen van non-firm transportrechten (Bron: ACM).
Werking
Zo werkt een flexcontract: het contract zegt wanneer, uw proces zegt wat.
Een energiemanagementsysteem kent de afspraken uit uw contract en regelt installaties terug zodra een beperking ingaat. Bij een TDTR gebeurt dat in de uren die de netbeheerder mag inperken, bij een TBTR buiten de afgesproken tijdvakken, bij een CBC op afroep. Welke installaties dan wachten, uitwijken of stoppen, legt u vooraf zelf vast. Zo blijven kwaliteit en veiligheid van uw proces uw beslissing, niet die van het contract.
Wat 85% gegarandeerde uren in de praktijk betekent
Fictieve waarden ter illustratie. Geen praktijkresultaat.
| Grootheid | Aandeel | Uren per jaar | Per week |
|---|---|---|---|
| Uren in een jaar | 100% | 8.760 | 168 |
| Transport gegarandeerd | 85% | 7.446 | 143 |
| Mag beperkt worden | 15% | 1.314 | ca. 25 |
Een bedrijf heeft 1.000 kW gecontracteerd en wil 400 kW bijschakelen voor een e-boiler. Met een tijdsduurgebonden recht kan dat extra vermogen in dit voorbeeld tot 1.314 uur per jaar niet beschikbaar zijn, gemiddeld ruim 25 uur per week. Wanneer die uren vallen, volgt uit het aanbod van de netbeheerder.
De vraag is dus niet of het contract gunstig is, maar wat de e-boiler in die uren doet: uitwijken naar de bestaande ketel, een warmtebuffer leegtrekken of stilstaan. Dat antwoord bepaalt of het contract werkt, en of er een buffer of batterij bij moet.
Meting
Twaalf maanden kwartierwaarden van uw aansluiting, bij voorkeur aangevuld met submeting van de grootste installaties. Zonder die data weet niemand wat er draait op de momenten die beperkt kunnen worden.
Stuurbaar vermogen
Per installatie: hoeveel kW omlaag kan, hoe snel en hoe lang. Dat bepaalt welke contractvorm past, en niet andersom.
Contract
Uw huidige gecontracteerd transportvermogen, uw netbeheerder en het gebied waarin u zit. Het aanbod verschilt per netbeheerder.
Uitwijk
Een plan voor elke beperking: een bestaande ketel, een warmtebuffer, of productie die later kan. Zonder uitwijk betekent een beperking stilstand.
Opslag (optioneel)
Een batterij voor beperkingen die sturing niet opvangt. PGS 37-1 is de richtlijn voor energieopslagsystemen met lithiumbatterijen (Bron: RIVM | RVO) en hoort in het programma van eisen.
Beheer
Iemand die de afspraken bijhoudt als uw proces of de regels veranderen. De bepalingen over het TDTR worden vijf jaar na inwerkingtreding geëvalueerd (Bron: ACM).
Voor wie
Past een flexcontract bij uw situatie?
Kansrijke uitgangspositie
- Een grootverbruikaansluiting, groter dan 3x80 A (Bron: ACM).
- Een uitbreiding of elektrificatie die niet kan wachten op netverzwaring.
- Installaties die op afroep of op vaste uren kunnen terugregelen.
- Een uitwijkmogelijkheid voor de uren waarin uw vermogen beperkt is.
- Bereidheid om kwartierdata en installatiegegevens te delen.
- Ruimte voor een buffer of batterij, als sturing alleen niet genoeg is.
Eerst een andere route
- Een kleinverbruikaansluiting van 3x80 A of kleiner: de flexibele transportrechten op deze pagina zijn ingericht voor grootverbruik (Bron: ACM).
- Een proces dat geen enkele onderbreking of verschuiving verdraagt.
- Geen uitwijk tijdens beperkingen en geen plek voor een buffer.
- Vermogen dat u op elk uur van het jaar zeker moet hebben.
- Een piekprobleem binnen uw huidige contract. Dan is peak shaving de eerste route.
- Geen kwartierdata beschikbaar en geen bereidheid om die op te vragen.
Keuze
Flexcontract of verzwaring? Vier routes naast elkaar.
De routes sluiten elkaar niet uit. Een flexcontract kan de tijd overbruggen tot een verzwaring er is, en peak shaving kan binnen elk contract. Per route staat wat hij oplost, waar hij van afhangt en wanneer wij hem afraden.
TDTR
- Lost op: extra vermogen op het grootste deel van de uren.
- Afhankelijk van: het aanbod van de netbeheerder en uw uitwijk.
- Doorlooptijd: afhankelijk van de netbeheerder. U blijft wel op de wachtlijst staan (Bron: RVO).
- Grootste risico: beperkte uren die samenvallen met productiepieken.
- Afraden als: u het extra vermogen elk uur nodig hebt.
TBTR
- Lost op: goedkoper transport binnen vaste tijdvakken.
- Afhankelijk van: verbruik dat structureel te verschuiven is.
- Doorlooptijd: afhankelijk van de netbeheerder.
- Grootste risico: een proces dat later niet meer in de tijdvakken past.
- Afraden als: uw vraag overdag piekt en niet te verschuiven is.
CBC
- Lost op: een vergoeding voor vermogen dat u bij congestie terugregelt.
- Afhankelijk van: hoe snel en hoe lang u kunt terugregelen.
- Doorlooptijd: afhankelijk van de netbeheerder.
- Grootste risico: een afroep op een moment dat u moet leveren.
- Afraden als: uw proces bij een afroep stilvalt.
Verzwaring aanvragen
- Lost op: structureel meer vast vermogen.
- Afhankelijk van: netbeheerder en netuitbreiding.
- Doorlooptijd: onzeker, vaak jaren.
- Grootste risico: groei die stilstaat.
- Afraden als: uw uitbreiding niet kan wachten.
Wat wij afraden
Een flexcontract tekenen op basis van het aantal beperkte uren alleen. Het contract zegt hoeveel uren, niet welke. Reken eerst door wat uw proces doet in de uren die beperkt mogen worden, en teken pas als daar een antwoord op ligt. Kies ook niet op de hoogte van een korting of vergoeding zonder de kosten van uitwijken mee te rekenen.
Opbrengst en kosten
De opbrengst zit in vermogen dat u nu kunt gebruiken.
Een flexcontract levert op drie manieren op: ruimte om nu uit te breiden, lagere transportkosten bij verbruik binnen vaste tijdvakken, en een vergoeding als u vermogen op afroep beschikbaar stelt. De eerste is vaak het meest waard. Een standaardbedrag noemen we bewust niet: de opbrengst hangt af van uw proces, uw netbeheerder en het aanbod dat u krijgt.
- Nu uitbreiden: een machine, laadpunten of elektrificatie zonder op verzwaring te wachten.
- Lagere transportkosten: bij een TBTR, voor verbruik binnen de vaste tijdvakken.
- Vergoeding: bij een CBC, voor vermogen dat u op afroep terugregelt.
- Overbrugging: tot een verzwaring er is, zonder dat uw plek op de wachtlijst vervalt.
- Kleinere batterij: als sturing het grootste deel van de beperkingen opvangt.
Eenmalige kosten
De flexibiliteitsscan, het EMS en de koppelingen met installaties. Kiest u ook voor een buffer of batterij, dan komen daar opslag, installatie, vergunning en eventuele aanpassingen aan de meetinrichting bij.
Doorlopende kosten
Licentie en onderhoud van het EMS, monitoring en periodieke herijking. Daarnaast de kosten van uitwijken: brandstof voor een reserveketel, of productie die naar een ander moment schuift.
Fiscale aftrek
Installaties op de Energielijst kunnen in aanmerking komen voor de Energie-investeringsaftrek (EIA). In 2026 is dat 40% extra aftrek van de investering (Bron: RVO). Dat is een aftrek van de fiscale winst, geen subsidie van 40%.
Wat wij in uw businesscase doorrekenen
De waarde van het vermogen dat u nu kunt gebruiken, het tariefvoordeel of de vergoeding, de investering, en de kosten van elke beperking. De terugverdientijd rekenen we per contractvorm uit, niet als één gemiddelde.
terugverdientijd in jaren = investering ÷ jaarlijkse netto opbrengst
jaarlijkse netto opbrengst = waarde extra vermogen + tariefvoordeel of vergoeding min kosten van uitwijk min doorlopende kosten
Daarvoor hebben we nodig: twaalf maanden kwartierwaarden van uw aansluiting, het stuurbare vermogen per installatie met de maximale duur per beperking, uw huidige gecontracteerd transportvermogen en netbeheerder, eventuele eigen opwek of opslag, en de zekerheidsmarge die uw proces vraagt.
Praktijk
Flexcontracten in de praktijk.
[CASE-TBD: één praktijkcase uit het case-CPT met gecontracteerd en flexibel vermogen, aantal beperkte uren, uitwijk, meetperiode, sector en claim-id. Niet publiceren zonder geregistreerde case.]
Sectoren waar flexibel vermogen centraal staat
Onze werkwijze
In drie stappen van kwartierdata naar een contract dat past.
Onze aanpak begint altijd bij de data, met per stap een helder beslismoment. Power Consultancy Group verkoopt geen hardware of software, treedt niet op als aggregator of handelaar en ontvangt geen provisie of marge van aggregators, handelaren of netbeheerders. Het advies over welk contract past, valt dus niet samen met een verkoopbelang.
Flexibiliteitsscan
Twaalf maanden kwartierwaarden en een overzicht van uw installaties. We bepalen hoeveel kW omlaag kan, hoe snel en hoe lang, en welke contractvorm daarbij past.
U: machtiging voor de data en een overzicht van uw grootste installaties.
Wij: de scan en een rekenvoorbeeld per contractvorm.
Beslismoment: is er genoeg stuurbaar vermogen?
Contract- en sturingsontwerp
We zetten TDTR, TBTR en CBC naast verzwaring en peak shaving, en leggen per installatie vast wat er gebeurt tijdens een beperking.
U: aangeven welke installaties mogen wachten, en hoe lang.
Wij: sturingsafspraken en een leveranciersneutraal programma van eisen voor EMS en eventuele opslag.
Beslismoment: welke contractvorm en welke uitwijk?
Aanvraag en inregeling
Aanvraag voorbereiden, het aanbod van de netbeheerder toetsen, en na ingang de eerste maanden meten of sturing en contract op elkaar aansluiten.
U: aanvraag indienen en tekenen.
Wij: voorbereiding, toetsing van het aanbod en begeleiding van de koppeling tussen EMS en de signalen van de netbeheerder.
Beslismoment: contract aanhouden of bijstellen?
Rolverdeling
Wat u aanlevert en wat wij overnemen.
Uw inbreng
- Een machtiging om twaalf maanden kwartierwaarden per aansluiting op te vragen.
- Een overzicht van uw grootste installaties en hun bedrijfstijden.
- Welke installaties mogen wachten of uitwijken, en hoe lang.
- Uw groei- en elektrificatieplannen voor de komende jaren.
- Een besluit per beslismoment.
Ons werk
- Analyse van uw profiel en stuurbaar vermogen.
- Doorrekening per contractvorm, inclusief de kosten van uitwijk.
- Vergelijking met verzwaring en peak shaving.
- Voorbereiding van de aanvraag en toetsing van het aanbod.
- Programma van eisen voor EMS en eventuele opslag.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen over flexcontracten.
Ze verschillen in het soort beperking. Bij een TDTR mag de netbeheerder uw vermogen een deel van de uren in een jaar inperken. Bij een TBTR hebt u het vermogen alleen binnen vaste tijdvakken. Bij een CBC regelt u op afroep terug en krijgt u daar een vergoeding voor. Welke past, hangt af van wanneer uw proces kan wachten.
Transport is gegarandeerd voor ten minste 85% van de uren in een jaar (Bron: ENTSO-E). Dat betekent dat tot 15% van de uren beperkt mag worden: ruim 1.300 uur per jaar. Wanneer die uren vallen, volgt uit het aanbod van uw netbeheerder.
Nee. Met een flexibel transportcontract blijft u op de wachtlijst staan (Bron: RVO). Het contract geeft u ruimte om intussen uit te breiden, niet een snellere verzwaring.
Netbeheerders moeten binnen 8 weken na een aanvraag een aanbod voor een TDTR of CBC doen (Bron: ACM). Hoe lang het daarna duurt voordat het contract ingaat, verschilt per netbeheerder.
Mogelijk. Bedrijven met een batterij die congestie verzacht, kunnen voorrang krijgen bij het toewijzen van non-firm transportrechten (Bron: ACM). Of uw batterij daarvoor in aanmerking komt, hangt af van hoe die wordt ingezet. Dat toetsen we per project.
Dat hangt af van uw proces, uw netbeheerder en het aanbod, daarom noemen we geen standaardbedrag. De opbrengst bestaat uit vermogen dat u nu kunt gebruiken, een tariefvoordeel of vergoeding, min de kosten van uitwijken. Met twaalf maanden kwartierwaarden rekenen we dat per contractvorm uit.
Nee. Power Consultancy Group verkoopt geen hardware of software, treedt niet op als aggregator of handelaar en ontvangt geen provisie van handelaren of netbeheerders. We adviseren over de route en bereiden de aanvraag voor, zodat u het aanbod kunt beoordelen op wat het uw proces kost en oplevert.
Bronnen en herziening
ACM, grootverbruikgrens (PCG-F-0554). Tijdsduurgebonden transportrecht, garantie op 85% van de uren (PCG-F-0378). ACM, korting tijdsblokgebonden transportrecht (PCG-F-0557). ACM, reactietermijn aanbod TDTR en CBC (PCG-F-0556). ACM, prioritering congestiemanagement (PCG-F-0553). ACM, evaluatie TDTR na vijf jaar (PCG-F-0261). TenneT, landelijk capaciteitsrapport, 2026 (PCG-F-0065). RVO, Energie-investeringsaftrek 2026 (PCG-F-0542). RIVM, PGS 37-1 (PCG-B-0141). RVO, informatiepagina capaciteitsbeperkend contract, gecontroleerd 28 juli 2026.
Laatst herzien: 26-09-2026. Volgende herziening uiterlijk 1 januari 2027.
Contact
Laat uw flexruimte doorrekenen.
Twaalf maanden kwartierwaarden en een lijst van uw stuurbare installaties zijn genoeg om te zien welke contractvorm past, en wat u doet in de uren dat uw vermogen beperkt is. De uitkomst is een analyse met een aanbevolen route, geen aanvraag of contract.